Ojczyzną kawy jest Afryka. Już dwa tysiące lat temu na terenach dzisiejszej Etiopii uprawiano krzewy tej rośliny. Za pierwszych smakoszy kawowego napoju uważa się jednak Arabów, którzy nauczyli się go zaparzać i uczynili popularnym.

W latach 20-tych XVII wieku sprowadzono z Afryki sadzonki kawowca do Brazylii i zaczęto tam masowo uprawiać ten krzew. Dziś Brazylia jest światowym potentatem w produkcji kawy, z niej pochodzi prawie 30% wszystkich zbiorów. Za nią plasuje się Kolumbia, po niej Indonezja i Meksyk, a wszystkich państw z plantacjami kawy jest prawie 70.

Kawę uprawia się niemal w każdym z krajów strefy międzyzwrotnikowej, głównie w Afryce i Ameryce Południowej, ale producentami kawy są też takie kraje jak Gwatemala, Salwador, Kostaryka, Nikaragua, Kolumbia, Ekwador, Peru, Jamajka, Haiti, Dominikana, Porto Rico, Wenezuela, Brazylia i Hawaje.

Europejczycy poznali smak zaparzonej kawy dopiero w połowie XVII wieku. Przyczyniła się do tego wojna z Turcją, a po słynnej wiktorii wiedeńskiej w 1683 roku pierwszą w stolicy Austro–Węgier kawiarnię założył Polak, Franciszek Jerzy Kulczycki. Stąd zwyczaj picia kawy szybko przeniósł się do sąsiednich krajów, docierając wkrótce i do Polski.

Działanie kawy najlepiej tłumaczy etymologia jej nazwy: staroarabskie "gahwa" lub "kahwa" znaczyło "usuwający zmęczenie". Były czasy, gdy zalecali ją dla zdrowia lekarze, kiedy indziej wzbraniano jej młodzieży, oskarżając kawę o zbyt mocne pobudzanie zmysłów. Dziś trudno sobie wyobrazić życie bez smaku „małej czarnej”, która często jest traktowana jak napój pierwszej potrzeby.

Kawę rozpuszczalną wynaleziono dopiero w połowie lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jej zaletą jest łatwość przygotowania, niewymagająca zaparzania. Ten etap został już bowiem wykonany podczas produkcji, przed jej wysuszeniem. Wystarczy więc tylko zalać ją na powrót gorącą wodą, żeby szybko móc cieszyć się smakiem i aromatem gotowego naparu.

Mimo rozległości światowych plantacji kawy, występuje ona właściwie tylko w dwóch podstawowych odmianach : Arabica i Robusta.